خانه / اخبار شهرستان نایین / معماری خانه پیرنیا، الگویی تمام عیار از معماری مناطق کویری ایران

معماری خانه پیرنیا، الگویی تمام عیار از معماری مناطق کویری ایران

image_pdfچاپ خبر به صورت PDFimage_printچاپ خبر با چاپگر
پیرنیا

معماری خانه پیرنیا، الگویی تمام عیار از معماری مناطق کویری ایران است که این شیوه معماری را در دوره‌ای خاص از تمدن مردم این سامان، به نمایش می‌گذارد.

به گزارش  پیام نایین نقل از ایمنا، ایرانیان با هنر معماری بیگانه نیستند، از بقایای برجای مانده از طلیعه تاریخ شاهنشاهی ایران در پاسارگاد تا میراث جاودانه پرسپولیس و انواع آتشکده‌ها گرفته تا ساخت انواع مسجد و بارگاه و تکیه و حسینیه، روح سیال هنرمند ایرانی را مشاهده می‌کنیم که برای پیوند هنر با عقیده کوشیده است.

مردمان سرزمین پارس و روم باستان، دو گروه از مهمترین بنیان‌گذاران هنر معماری در جهان به شمار می‌روند که سبک‌هایی خاص در این هنر پدید آوردند، دیگر تمدن‌ها یا بعد از آنان نضج گرفتند یا به تقلید از ایران و روم باستان ساخت و سازهایی را انجام دادند.

نکته بسیار جالب در هنر معماری ایرانی آن است که این هنر مختص شاهزادگان و درباریان نبوده و در هر زمان، مردمان شیوه‌ای خاص در ساخت و ساز و تزیین منازل و عمارات خود داشتند.

هنر خانه سازی بخشی از هنر معماری ایرانی است که در طول زمان با افزایش ابعاد و زوایای آن، روند تکاملی خود را پیموده است. در دوره‌ای همچون هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان معماران فراغ خاطر بیشتری داشتند و این هنر را توسعه دادند و در زمانی همچون دوره فترت پس از حمله اعراب یا حمله مغول این هنر اندکی رو به افول نهاد.

یکی از مهمترین ادوار تاریخ تمدن ایرانی که در آن هنر معماری همچون بسیاری از شاخه‌های هنری رشد و بالندگی خاصی داشته، دوره «صفویان» بوده است؛ به ویژه آنکه پس از انتخاب اصفهان از سوی «شاه عباس اول» و اصلاحات اقتصادی و نظامی و سیاسی وی، ثبات بر کشور حکم فرما شد و ایرانیان توانستند پس از کشتار مغولان و تاخت و تاز حکومت‌های محلی چونان «آل مظفر» و «آل جلایر» و «آل کرت»، نفس راحتی بکشند و در سایه آرامش حاصل از تدبیر شاه عباس و ضرب شمشیر سرداران نامداری مانند «امام‌قلی خان»، به رونق انواع هنر اهتمام ورزند.

یکی از میراث‌داران تمدن کهن ایران در فلات مرکزی، شهرستان «نایین» است که در آن انواع آثار تاریخی، دایرة‌المعارفی از هنر معماری ادور مختلف پدید آورده است.

«خانه تاریخی پیرنیا» یکی از این آثار ارزشمند است که در مقابل «مسجد جامع نایین» و «محله باب المسجد» این شهر قرار دارد. در حال حاضر این خانه محل نمایندگی میراث فرهنگی نایین و موزه مردم شناسی این شهرستان است؛ قدمت این بنای تاریخی حدود ۴۰۰ سال و مربوط به دوره صفویه است.

یکی از قضات عالی رتبه دوره صفویه به نام «قاضی نور» که به عنوان حاکم شهر نایین مامور شد، این خانه را به دلیل اینکه نزدیک به مسجد بود، به عنوان دیوان خانه قضایی قرار داد. این خانه به وسیله بعضی از رجال خاندان معروف «پیرنیا» از اولاد قاضی نور خریداری شد و تا سال ۱۳۴۹ شمسی در اختیار این خاندان بود تا آنکه به خاطر ارزش‌های تاریخی آن، از «میرزا احمد خان نایینی» – آخرین مالک این خانه، خریداری شد و در اختیار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار گرفت و پس از آن به عنوان موزه مردم شناسی مورد کاربرد قرار گرفت.

معماری این خانه، الگویی تمام عیار از معماری مناطق کویری ایران است که به صورت گودال‌باغچه ساخته شده است. طرح گودال باغچه مخصوص خانه‌های کویری است که از جهت عایق بودن حرارت، نفوذ نکردن سرما و گرما و به ویژه امکان نشستن آب قنات، (معمولا در خانه های کویری یک رشته آب قنات عبور می کند) به طرز ویژه‌ای ساخته می‌شده است.

قسمت شمالی این خانه رو به آفتاب است که نور آن را تامین می کند و در زمستان ها بیشتر مورد استفاده بوده است. در طرفین خانه، معمولا اتاق‌هایی است که در فصول مختلف سال استفاده می‌شده، البته در تابستان بیشتر قسمت پایین که همان گودال باغچه است، مورد استفاده قرار می گرفته است.

تلفیق پنجره‌های مشبک آجری با نمای کاهگلی و نیم‌طاق‌های ضربی، نمایی خاص و زیبا به این بنا داده است. نیم‌طاق‌ها، گوشه ایوان‌ها، سردر و سقف اتاق‌ها و در ورودی با خطوط ساده و گاه نقاشی‌های ساده تزیین شده است. قطر زیاد دیوارها در معماری سنتی مناطق کویری، باعث خنکی محیط داخلی می‌شده که در خانه پیرنیا نیز به چشم می‌خورد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2website آساکو asaco 4asa آساکو
CLOSE
CLOSE